- Kunst & design
In een oud magazijn in India stuitte ARIANE GINWALA, oprichter van de ontwerpstudio This and That, op zevenentwintig antieke deuren uit Odisha. Hun hout was verweerd door de felle zon en decennia van moessonregen. Op de panelen stonden betekenisvolle motieven: kalasa-potten vol heilig water, hamsa-vogels klaar om op te stijgen, matsya-vissen en olifanten die de godin Lakshmi flankeren. Voor Ginwala was dit het begin van Niraba, een collectie die de materiële herinnering van Odisha herstelt in al haar glorie.
De zoektocht naar betekenis leidde de ontwerpster naar Richa Maheshwari, oprichter van Boito, een label dat zich inzet voor het behoud van textiel- en kunsttradities uit Odisha. Samen reisden ze naar het district Mayurbhanj, waar Ginwala werd geïntroduceerd tot een aantal inheemse ambachten. Eén daarvan, bobei, maakte een diepe indruk. Vrouwen uit dorpen langs de bossen van Mayurbhanj weven gedroogd sabai-gras tot manden en handwerk, waarmee ze een bescheiden inkomen verdienen om hun families te onder- steunen. Om het zachte, tactiele karakter van dit proces aan te vullen, werd dhokra-metaalwerk ingezet. Dit ambacht, gebaseerd op het verloren-was-gietproces, creëert bronzen en messing objecten met complexe texturen.
Lange weg afgelegd
De deuren werden overgebracht naar het atelier van This and That in Ahmedabad. Om de collectie tot leven te brengen, moesten ambachtslieden en timmerlieden samenwerken in een proces dat zich in realtime ontvouwde. Zonder enige twijfel reisden vijf sabai-vrouwen af naar het atelier voor een baanbrekende collectie. “Het was een bewuste stap om echte, duurzame kansen te creëren voor ambachtsvrouwen om hun vaardigheden uit te breiden, een stabiel inkomen te verdienen en hun werk gewaardeerd te zien worden in nieuwe samenwerkingsverbanden”, legt Ginwala uit. Het sabaigrasweefwerk kreeg een nieuwe vorm onder toezicht van Dharmendra Bhai, meester in rieten rotanbewerking. Het materiaal werd verwerkt in bekleding voor stoelen en barkrukken, waarbij traditionele technieken werden vervangen door leren veters voor extra stevigheid en duurzaamheid.
Niraba betekent ‘stille kracht’ in Odia. Het gaat niet om afwezigheid van geluid, maar om de aanwezigheid van een geconcentreerde, bijna tastbare kalmte.
Met ondersteuning van Radhika Sanghvi, bekend om haar sculpturale lichtinstallaties, wer- den de werken tentoongesteld in een zachte gloed. Om de eclectische tentoonstelling aan te vullen, creëerde het label Boito een capsulecollectie van textiel, kleding en woonaccessoires. De collectie bevat erfgoedtextiel uit Odisha - zoals khandua bandha-zijde, Kotpad Hand- loom-katoen, Pipili appliqué en Habaspuri-zijde. De motieven van de deurpanelen vinden een echo in de patronen van de geweven stukken, en reflecteren zo een rijke geschiedenis.
Stille kracht
Niraba betekent ‘stille kracht’ in Odia. Het gaat niet om afwezigheid van geluid, maar om de aanwezigheid van een geconcentreerde, bijna tast- bare kalmte. De collectie belichaamt dit begrip. De deuren die ooit tempels en huizen bewaakten, zijn herleid tot lounge- en eetstoelen, barkrukken en sculpturale verlichting, steeds in gesprek met Boito’s mode- en lifestylestukken. Ook de Niraba Pots illustreren dit samenspel: handgevormd van sabai-gras en metaal, met warme tonen en organische patronen die variëren per stuk. Ze kunnen afzonderlijk worden gebruikt of als set met gedroogde takken of pampasgras. Zoals Ginwala omschrijft, is de authentieke esthetiek van This and That diep geworteld in het ritme van Indiase werklieden: “We starten niet vanuit een concept, maar vanuit een ambacht. Een weeftechniek, een vergeten materiaal of een oud deurpaneel vormt het uitgangspunt. Het ontwerp volgt daarna”. Samen met ambachtslieden worden vergeten technieken herontdekt in een proces dat niet alleen draait om het eindproduct. Sociale, culturele en ecologische waarden zijn ingebouwd: vrouwenorganisaties worden ondersteund, motieven evolueren samen met ambachtslieden en materialen worden bewust geselecteerd of hergebruikt.
Benieuwd naar het volledige artikel? De lente-editie van Imagicasa is beschikbaar via shop.imagicasa.be
Photography by Ravi Mistry
Text by Carolien Depamelaere